Forum Książki Strona Główna Forum Książki
Witamy w Księgogrodzie!

FAQFAQ  SzukajSzukaj  UżytkownicyUżytkownicy  GrupyGrupy  StatystykiStatystyki
RejestracjaRejestracja  ZalogujZaloguj  Chat  DownloadDownload

Poprzedni temat «» Następny temat
Z dziejów współzawodnictwa Anglii i Niemiec, Rosji i Polski
Autor Wiadomość
rotmistrz 
Elear



Dołączył: 13 Sie 2012
Posty: 114
Skąd: Pomerania
Wysłany: 2019-01-09, 22:04   Z dziejów współzawodnictwa Anglii i Niemiec, Rosji i Polski




Adam Szelągowski, Z dziejów współzawodnictwa Anglii i Niemiec, Rosji i Polski.



Spis treści

Żegluga narewska


Rozdział I.

Handel moskiewski a Niemcy.


I. Zaczątki polityki handlowej. Organizacje kupieckie średniowieczne. Ich rozwój kosztem interesów miejscowej ludności. Przykłady we Francji i w Anglii. Nowożytny okres popierania handlu przez państwo. Rozkład dawnych związków kupieckich. Wpływ na „Hanzę narodu niemieckiego”.....9

II. Otwarcie m. Bałtyckiego. Zyski stąd płynące dla handlu niderlandzkiego i angielskiego. Skargi hanzeatów. Żegluga na wschód i na zachód. Stosunek handlu północno - europejskiego do oceanicznego po odkryciu Ameryki. Handel daleki europejski i kolonialny do połowy XVII w..........16

III. Handel z Moskwą - podstawa rozkwitu Hanzy. Upadek Nowogrodu Wielkiego i zmiana centrów handlu. Rewal i Wyborg, tudzież Narwa. Charakter handlu moskiewskiego morskiego. Przywóz głównie materiałów wojennych. Stosunek Moskwy bierny pod względem handlowym do krajów zachodnio-europejskich. Walka o Inflanty i zakaz żeglugi narewskiej. Jego praktyczne znaczenie. Udział różnych państw w handlu moskiewskim......20

Rozdział II.

Gdańsk a handel zamorski Rzeczpospolitej


I. Drogi lądowe dla handlu z Moskwa. Upadek ich skutkiem żeglugi narewskiej. Rywalizacja hanzeatów z państwem litewsko-polskim w handlu moskiewskim. Zabiegi Zygmunta Augusta o zwrócenie dróg handlowych do Prus. Polityka ostatnich dwóch Jagiellonów w stosunku do Prus...28

II. Wzrost spławu koronnego. Koniunktura wielkoświatowa. Sieć hydrograficzna i warunki fizjograficzne. Ujście Wisły i jego klucze .......... 31

III. Gdańsk jako pierwszorzędny port na Bałtyku. Przywóz i wywóz gdański............40

IV. Obrót pieniężny i bilans handlowy Rzeczpospolitej. Zboże-nadwyżka bilansu czynnego nad biernym. Przeciwieństwo handlu Rzeczpospolitej z Zachodem wywozowego, do handlu ze wschodem-przywozowego. Odpływ pieniądza i ekspansja polityczna Polski na Wschód . . 48

V. Monopol handlowy Gdańska. Wyłączenie z handlu obywateli. Skargi szlachty na sztuczne obniżanie cen. Wzrost majątków mieszczan. Operacje kredytowe. Przewaga miast pruskich w handlu spławnym Rzeczpospolitej 54


Rozdział III.

Interesy handlowe na Bałtyku w wojnie siedmioletniej.


I. Walka o „dominium maris Baltici”. Sojusz Danii z Polską i Lubeką. Rozbieżność interesów merkantylnych mocarstw. Cel sojuszu — walka ze Szwecją 63

II. Udział Polski w zbrojeniach na morzu. Neutralność Gdańska. Burgrabia Klefeld i „societas leonina”. Blokada handlowa Szwecji a interesy Gdańszczan. Zamknięcie Sundu (1565).........68

III. System kaperski Zygmunta Augusta. Niechęć doń Gdańszczan i represje obcych mocarstw. Stanowisko Danii i Lubeczan .......72

IV. Rywalizacja w łonie Hanzy: Lubeka i Gdańsk. Poselstwo Solikowskiego i Kłoczewskiego do Lubeki i Kopenhagi ....78

V. Pośrednictwo Zygmunta Augusta w sporze duńsko-szwedzkim. Wzrastający antagonizm do Danii. Traktat szczeciński i żegluga narewska. Przywileje Hanzeatów w Szwecji. Zygmunt August kontynuuje swą politykę względem Moskwy w sojuszu ze Szwecją. Gdańsk reguluje rachunki między Danią a Rzpltą . . 82


Kompania wschodnia w Prusach za Elżbiety.

Rozdział I.

„Odważni kupcy” i „kompania wschodnia”.


I. Zawiązki handlu bałtyckiego Anglików. „Prussian Company”. Zatargi Gdańska z Anglikami. Próby Anglików przeniesienia się do Elbląga. Dekret Edwarda VI, zawieszający przywileje Hanzy. Anglicy i targ wewnętrzny Rzeczpospolitej. Otwarcie jego na mocy zezwolenia Gdańska .......91

II. Dwie odnogi handlu wschodniego Anglików, lądowa i morska. Gdańsk i londyński Steelyard. Wojna ekonomiczna między Anglią a Gdańskiem. Założenie kompanii wschodniej..........97

III. „Merchants Adventurers” i handel na zachodzie. Układ hamburski i założenie kompanii wschodniej ..... 102

IV. Sfera operacji handlowych Anglików na wschodzie. Ustrój kompanii wschodniej i organizacja handlu . . 106

Rozdział II.

Elbląg i Emden.


I. Warunki geograficzne rozwoju Elbląga. Zatarg Gdańska z Rzeczpospolitą i stanowisko wobec niego Elblążan. Polityka Zygmunta Augusta i Stefana Batorego, popierająca rozwój Elbląga. Wybór siedziby kompanii wschodniej w Elblągu. Opozycja Gdańszczan. Poszukiwanie zastępstwa w Danii i w Polsce. Układ angielsko-elbląski....114

II. Sprawa przywilejów hanzeatyckich w Anglii. Stefan Batory i Hanza. Zastępstwo króla polskiego u Elżbiety. Sprawa pomocy dla Rzeczpospolitej w wojnie moskiewskiej ze strony Hanzy. Zjazd lubecki w 1579 r. i uchwała wypędzenia Anglików ze stałego lądu........................

III. Emden i Elbląg, dwa główne składy Anglików na stałym lądzie. Zabiegi Hanzy o ich zniesienie u cesarza Maksymiliana II i u króla polskiego Stefana Batorego. Poselstwo Lisemanna na Litwę 1580 r. Mandat przeciw Elblążanom. Zjazd luneburski 1580 r. i ponowne poselstwo hanzeatyckie do Polski.................

Rozdział III.

Zatarg Gdańska z Elblągiem.


I. Sprzeczności w łonie Hanzy. Poparcie Elblążan u Stefana Batorego ze strony królowej Elżbiety. Poselstwo Rogersa i Salkinsa do Elbląga i do Warszawy Koncept przywileju królewskiego dla kompanii wschodniej .......

II. Proces unaradawiania się organizacji handlowych. Sejm w Augsburgu (1582) i jego uchwały przeciw Anglikom. Zlekceważenie ich przez królową Elżbietę. Sprawa potwierdzenia układu elbląskiego przez króla Stefana Batorego....

III. Nowe poselstwo z Anglii Herberta i Salkinsa do Polski. Spór między Gdańskiem a Elblągiem. Komisja elbląska (1584). Sprawa angielska na zjeździe lubelskim. Zachowanie się względem niej senatorów i króla . .

IV. Komisja lubartowska. Jej skład. Uchwała przeciwna monopolowi handlowemu Gdańska. Kwestia palowego w Elblągu. Przywilej czy traktat? Odesłanie do króla. Sejm w r. 1585. Traktat o palowym Stefana Batorego w Gdańsku i wpływ jego na losy układu elbląsko-angielskiego......

Rozdział IV.

Upadek Hanzy a rozkwit Gdańska.


I. Rozkwit Elbląga i obrót handlowy kompanii angielskiej. Zmiana na niekorzyść Hanzy. Rola jej w zatargu hiszpańsko-angielskim. Klęska niezwyciężonej Armady i wpływ jej na Hanzę..........158

II. Zmiana tronu w Polsce. Ściganie kontrabandy hiszpańskiej przez Anglików i konfiskaty okrętów oraz towarów hanzeatyckich. Skargi Gdańszczan i „nowy kurs” Zygmunta III...163

III. Plany ligi północnej przeciw Anglii i Holandii. Jan III i Filip II. Udział w tych planach Polski. Aleksander ks. Parmy i pomoc Hanzy. Sprawa zerwania stosunków handlowych z Anglią i Holandią. Dwie ligi katolickie: na zachodzie przeciw różnowiercom i na wschodzie przeciw Turcji. Udział w nich Zygmunta III…. 168

IV. Mandat cesarski z roku 1597 przeciw Anglikom-jego geneza. Zniesienie składu hanzeatyckiego w Londynie przez Elżbietę (1598). Akcja Zygmunta III równoległa do cesarskiej. Poselstwo Działyńskiego do Holandii i do Anglii. Lisemann i układy o przywileje Hanzy. Wyjęcie „poddanych polskich” przez Elżbietę spod banicji, ogłoszonej na kupców hanzeatyckich w Anglii i następstwa tego faktu.............175


Droga na Wschód i rynek Moskwy.

Rozdział I.

Żegluga północna do ujścia Dźwiny.



I. Próby przywrócenia handlu ze wschodem od strony Polski i Moskwy. Otwarcie żeglugi do portu św. Mikołaja przez Anglików. Założenie „Muscovy Company” i pierwszy przywilej dla Anglików 1555. Opis handlowo-geograficzny krajów Moskwy. Droga na wschód przez Astrachań... 185

II. Żegluga północna do ujścia Dźwiny. Przyczyny wzrostu jej a upadek żeglugi narewskiej. Przywilej Iwana IV z r. 1567 ...... 195

III. Zakres handlu północnego Anglików. Klęska Hanzeatów. Obawy Szwecji i Polski przed żeglugą północną. Pierwsze próby Flamandów i Francuzów usadowienia się przy ujściu Dźwiny. Monopol Anglików w handlu północnym Moskwy.......200


Rozdział II.

Wzrost rynku moskiewskiego i upadek handlu w Polsce.



I. Przewaga handlowa Polski i Szwecji nad Moskwą. Próżne zabiegi Hanzy o przywrócenie dawnych składów. Okres smuty. Plan zajęcia ziemi dźwińskiej na rzecz kompanii moskiewskiej. Zabiegi Holendrów o uzyskanie przywilejów u króla Zygmunta III na handel z Moskwą. Okres przewagi Anglików na rynku wewnętrznym moskiewskim....206

II. Polska i Moskwa pod względem handlowym. Handel zbożowy Rzeczpospolitej i pierwsze jego zachwianie się skutkiem utraty portu Rygi. Moskwa, jako dostawczym zboża na zachód....... 215

III. Wzrost polityczny Moskwy skutkiem handlu. Misja des Hayes’a do Moskwy i barona de Charnace do Polski. Kompania północna francuska. Rozmiary handlu zagranicznego Moskwy w drugiej połowie XVII wieku. Obniżenie się ruchu wywozowego Gdańska. Środki zaradcze: budowa kanałów-projekty Gdańszczan i Władysława. Pierwsze zwycięstwa ekonomiczne Moskwy nad Polską...... 223

Przypisy .... 233


Bez tej książki nie zrozumie się geopolityki naszego obszaru ani nie napisze się pełnej książki dotyczącej owej geopolityki. Tu nie ma "wzrostów napięcia międzynarodowego" i szeroko rozumianych "nieporozumień" które doprowadzały do rozbijania koalicji takiej czy innej. Konkret, konkret, konkret. W samej książce zapisy o tym kto, komu i czym konkretnie groził i czym i w jakiej wysokości płacił. Tu jest wgryzienie się przez Szelągowskiego w istotę sprawy a nie ślizganie się po powierzchni. Szelągowski to historyk który to wszystko "widział" i czuł. Pieniądze, handel, drogi handlowe, interesy. Czyli prawdziwa Historia. Kto nie kupi i nie przeczyta będzie żałował ;)
_________________
"Koń, szabla krzywa, czyste pole, to jego sława"
 
     
Wyświetl posty z ostatnich:   
Odpowiedz do tematu
Nie możesz pisać nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz głosować w ankietach
Nie możesz załączać plików na tym forum
Możesz ściągać załączniki na tym forum
Dodaj temat do Ulubionych
Wersja do druku

Skocz do:  


Oficjalna Polska Strona Tada Williamsa

Powered by phpBB modified by Przemo © 2003 phpBB Group
Strona wygenerowana w 0,15 sekundy. Zapytań do SQL: 12